Fillimi i biznesit
Si të hapni biznes në Kosovë nga diaspora
Hapja e biznesit në Kosovë kur jetoni jashtë: regjistrimi me prokurë, B.I. apo SH.P.K., llogaria bankare, drejtori lokal dhe tatimet.
Andi B. · · 4 min lexim
Në këtë faqe
Çdo verë, mijëra bashkatdhetarë kthehen në Kosovë dhe shumë prej tyre mendojnë: ta hap një biznes këtu? Disa e bëjnë për investim, disa për familjen, disa për t'u kthyer një ditë. Hapja është e mundshme edhe pa qenë fizikisht në Kosovë, por kërkon pak më shumë planifikim.
B.I. apo SH.P.K.?
| Biznes Individual | SH.P.K. | |
|---|---|---|
| Përgjegjësia për borxhet | Personale, me gjithë pasurinë | E kufizuar te kapitali |
| Menaxhimi nga larg | Më i vështirë, pronari është biznesi | Mund të caktohet drejtor lokal |
| Ortakë | Jo | Po, një ose më shumë |
| Shitja e biznesit më vonë | E vështirë | Shiten pjesët |
| Tatimi | Tatim personal | 10% mbi fitimin |
Për shumicën e bashkatdhetarëve, SH.P.K.-ja është zgjidhja më e mirë, sidomos kur biznesin e menaxhon dikush tjetër. Krahasimi i plotë është te Biznes individual apo SH.P.K.?.
Regjistrimi nga larg
Me prokurë
Nëse nuk mund të vini vetë në ARBK, mund të autorizoni dikë, p.sh. një anëtar familjeje, kontabilist ose avokat, me prokurë:
- e nënshkruar te një noter;
- nëse lëshohet jashtë vendit, zakonisht e legalizuar ose me apostile, sipas vendit;
- e përkthyer në shqip ose serbisht nga përkthyes i licencuar.
Prokura duhet të thotë qartë çka lejohet: themelimi i shoqërisë, nënshkrimi i aktit të themelimit, hapja e llogarisë bankare.
Dokumentet e pronarit
- letërnjoftimi i Kosovës ose pasaporta;
- adresa, në Kosovë ose jashtë;
- për SH.P.K., akti i themelimit dhe statuti (shih Statuti i SH.P.K.-së).
Hapat e plotë të regjistrimit janë te Si të hapni një SH.P.K..
Drejtori dhe personat e autorizuar
Kush i nënshkruan kontratat, faturat dhe deklaratat kur ju jeni jashtë? Zakonisht:
- një drejtor që jeton në Kosovë;
- ose një person i autorizuar në ARBK për veprime të caktuara.
Kufizoni autorizimet në statut: deri në çfarë shume, për çfarë veprimesh dhe kur duhet miratimi juaj. Shih Personat e autorizuar të biznesit.
Llogaria bankare
Bankat e Kosovës zakonisht kërkojnë praninë e pronarit ose të personit të autorizuar për hapjen e llogarisë, si dhe dokumente për prejardhjen e parave. Për transferet e mëdha nga jashtë, përgatitni dëshmi si pagat, shitjen e pronës ose kursimet. Shih Llogaria bankare e biznesit.
Tatimet dhe rezidenca tatimore
Biznesi në Kosovë paguan tatimet në Kosovë: 10% mbi fitimin për SH.P.K. (shih Tatimi në fitimin e korporatave) dhe TVSH mbi 30,000 € qarkullim.
Pyetja e vështirë është ju si person:
- nëse jeni rezident tatimor në Gjermani, Zvicër ose diku tjetër, ai vend mund të kërkojë të deklaroni dividendën ose pagën nga Kosova;
- Kosova ka marrëveshje për shmangien e tatimit të dyfishtë me disa vende, që përcaktojnë ku tatohet çka;
- në disa vende, menaxhimi i shoqërisë nga jashtë mund ta bëjë shoqërinë rezidente tatimore atje.
Pyesni këshilltarin tatimor në vendin ku jetoni para se të filloni.
Gabimet e zakonshme
- Prokurë e përgjithshme pa kufij. Një prokurë që lejon gjithçka është rrezik, edhe me familjen.
- Asnjë kontroll mujor. Kërkoni raporte mujore: shitjet, pagesat, deklaratat në ATK.
- Biznes pa kontabilist. Afatet e ATK-së vlejnë edhe kur pronari është jashtë. Shih Kur ju duhet kontabilist.
- Partnerë të pakontrolluar. Para se të investoni me dikë, kontrolloni bizneset e tij në Kerko.
Ide për bizneset e diasporës
Shumë biznese të suksesshme të diasporës i shërbejnë vetë diasporës: menaxhimi i banesave, rent-a-car, turizmi, ndërtimi. Shih Ide biznesi në Kosovë. Nëse jeni shtetas i huaj pa dokumente të Kosovës, shihni edhe Kompani e huaj në Kosovë.
Pyetje të shpeshta
A mund të hap biznes në Kosovë pa qenë fizikisht atje?
Po. Regjistrimi në ARBK mund të bëhet nga një person i autorizuar me prokurë të noterizuar. Nëse prokura lëshohet jashtë vendit, zakonisht duhet të jetë e legalizuar ose me apostile dhe e përkthyer.
Cila formë ligjore është më e mira për diasporën?
Për shumicën, SH.P.K.-ja, sepse e kufizon përgjegjësinë personale dhe lejon një drejtor që jeton në Kosovë. B.I.-ja është më e thjeshtë, por pronari përgjigjet personalisht për borxhet.
A duhet të paguaj tatim edhe në vendin ku jetoj?
Varet nga rregullat e vendit tuaj dhe nga marrëveshja për shmangien e tatimit të dyfishtë mes Kosovës dhe atij vendi. Pyesni këshilltarin tatimor në të dy vendet.
A mund ta menaxhojë biznesin një anëtar i familjes?
Po. Mund ta caktoni drejtor ose person të autorizuar në ARBK, me kufizime të qarta në statut dhe në autorizim.
Ky artikull është informues dhe nuk përbën këshillë ligjore ose tatimore. Rregullat për prokurat, rezidencën tatimore dhe tatimin e dyfishtë varen edhe nga vendi ku jetoni.
- Fillimi i biznesit
- Investime të huaja
