Mbyllja e biznesit në Kosovë: statuset dhe hapat

Çdo biznes në regjistrin e ARBK-së ka një status. Ai tregon nëse biznesi ekziston ligjërisht sot. Në Kerko, statusi shfaqet në krye të çdo profili. Ja çka do të thotë secili dhe si kalon një biznes nga „aktiv“ në „i mbyllur“.

Statuset#

Regjistruar#

Biznesi është i regjistruar dhe ekziston ligjërisht. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se po punon aktivisht (një biznes mund të jetë i regjistruar por pa aktivitet), por ligjërisht mund të lidhë kontrata, të faturojë dhe të punësojë.

Çregjistruar#

Biznesi është hequr nga regjistri me kërkesë, zakonisht të pronarit. Ky është statusi tipik për një Biznes Individual që pronari e ka mbyllur.

Shuar#

Shoqëria është shuar: procesi i mbylljes ka përfunduar dhe subjekti nuk ekziston më. Ky status është tipik për shoqëritë (SH.P.K., SH.A., ortakëri) që kanë kaluar përmes shpërbërjes dhe likuidimit.

Anuluar nga sistemi#

Biznesi është hequr nga regjistri administrativisht, jo me kërkesë të pronarit. Zakonisht ndodh kur biznesi nuk i ka përmbushur obligimet ndaj regjistrit sipas ligjit. Arsyeja konkrete për një biznes të caktuar nuk shfaqet në të dhënat publike; për detaje duhet t'i drejtoheni ARBK-së.

Në praktikë: për një partner biznesi, çdo status tjetër përveç „Regjistruar“ do të thotë se nuk duhet të lidhni kontrata të reja me atë subjekt. Shih Si ta verifikoni një biznes në Kosovë.

Si mbyllet një Biznes Individual#

Mbyllja e një B.I. është relativisht e thjeshtë, sepse biznesi dhe pronari janë i njëjti person:

1. Mbyllni obligimet tatimore: dorëzoni deklaratat e fundit në ATK dhe paguani çdo detyrim të mbetur (tatime, TVSH, kontribute).
2. Çregjistroni punëtorët, nëse keni.
3. Paraqitni kërkesën për çregjistrim në ARBK, zakonisht me dokumentin e identifikimit dhe dëshminë që obligimet tatimore janë shlyer, sipas kërkesave aktuale të ARBK-së dhe ATK-së.
4. Mbyllni llogarinë bankare të biznesit dhe, nëse keni, pajisjen fiskale sipas procedurës së ATK-së.

Kujdes: çregjistrimi nuk i fshin borxhet. Meqë te B.I. përgjigjeni personalisht, çdo detyrim i mbetur mbetet i juaji.

Si mbyllet një SH.P.K.#

Te një shoqëri procesi është më i gjatë, sepse shoqëria është person juridik më vete dhe duhet t'i shlyejë detyrimet para se të zhduket:

1. Vendimi për shpërbërje: pronarët marrin vendim për shpërbërjen vullnetare të shoqërisë.
2. Likuidimi: emërohet një likuidues që mbledh pasurinë e shoqërisë, paguan kreditorët dhe njofton publikisht mbylljen, në mënyrë që kreditorët të paraqesin kërkesat brenda afatit ligjor.
3. Shpërndarja: çka mbetet pas pagesës së të gjitha detyrimeve u shpërndahet pronarëve.
4. Çregjistrimi përfundimtar: pas likuidimit, ARBK-ja e shënon shoqërinë si të shuar.

Nëse shoqëria nuk mund t'i paguajë borxhet, procedura nuk është likuidim vullnetar por falimentim, që zhvillohet sipas ligjit për falimentimin dhe nën mbikëqyrjen e gjykatës.

Për shkak të afateve dhe njoftimeve, likuidimi i një SH.P.K. zakonisht zgjat disa muaj. Punoni me një kontabilist dhe, nëse ka borxhe ose mosmarrëveshje, me një jurist.

Pse statusi ka rëndësi#

• Për klientët dhe partnerët: statusi është kontrolli i parë para çdo pagese ose kontrate.
• Për pronarët: një biznes që nuk punon më, por është ende „Regjistruar“, mund të ketë ende obligime deklarimi në ATK. Nëse nuk planifikoni ta përdorni, mbylleni siç duhet.
• Për punëtorët: një punëdhënës me status tjetër nga „Regjistruar“ nuk mund t'ju punësojë ligjërisht.

Kontrolloni statusin në Kerko#

Kërkoni çdo biznes sipas emrit ose NUI-së dhe shihni statusin e tij aktual. Nëse jeni pronar dhe profili juaj ka të dhëna të vjetruara, verifikoni biznesin ose kërkoni përditësimin e informacionit.