Personat e autorizuar të biznesit

Kur nënshkruani një kontratë me një biznes, nuk mjafton që biznesi të ekzistojë. Duhet ta dini edhe që personi që nënshkruan ka të drejtë ta bëjë këtë. Në Kosovë ky informacion është publik: ata quhen persona të autorizuar dhe regjistrohen në ARBK.

Kush janë personat e autorizuar#

Personat e autorizuar kanë të drejtë ta përfaqësojnë biznesin:

• të nënshkruajnë kontrata dhe fatura;
• të hapin dhe të operojnë me llogari bankare;
• të veprojnë para ATK-së, gjykatave dhe institucioneve të tjera;
• të punësojnë dhe të largojnë punëtorë.

Sipas formës ligjore:

• Biznes Individual: zakonisht vetë pronari.
• SH.P.K.: drejtori ose drejtorët, të emëruar nga pronarët. Drejtori mund të jetë pronar, por edhe dikush tjetër.
• SH.A.: bordi dhe drejtorët ekzekutivë, sipas statutit. Shih Shoqëria aksionare.
• Degë e kompanisë së huaj: përfaqësuesi i emëruar për Kosovë. Shih Kompani e huaj në Kosovë.

Pronari nuk është domosdoshmërisht përfaqësues#

Ky është një keqkuptim i shpeshtë. Një person mund të ketë 100% të një SH.P.K.-je dhe, nëse nuk është i regjistruar si person i autorizuar, nuk e përfaqëson shoqërinë para palëve të treta. Ai e kontrollon shoqërinë përmes vendimeve të pronarëve, p.sh. duke e emëruar ose shkarkuar drejtorin, por jo duke nënshkruar vetë kontratat.

E kundërta vlen gjithashtu: një drejtor pa asnjë përqindje pronësie mund ta nënshkruajë ligjërisht një kontratë në emër të shoqërisë.

Përfaqësim i veçantë apo i përbashkët#

Nëse një shoqëri ka disa persona të autorizuar, statuti ose regjistrimi mund të përcaktojë:

• përfaqësim individual: secili mund të nënshkruajë vetë;
• përfaqësim të përbashkët: nevojiten dy ose më shumë nënshkrime, zakonisht për vendime ose shuma të mëdha.

Për kontrata të rëndësishme, pyetni nëse ka kufizime të tilla.

Si ta kontrolloni#

1. Hapni profilin e biznesit në Kerko ose në ARBK.
2. Shikoni personat e autorizuar.
3. Krahasoni emrin me personin që nënshkruan.
4. Nëse nuk përputhet, kërkoni autorizim me shkrim (prokurë) të nënshkruar nga një person i autorizuar.

Lista e plotë e kontrollit është te Si ta verifikoni një biznes.

Kur ndryshon drejtori#

Ndryshimi i personave të autorizuar ka dy anë:

• Brenda shoqërisë: pronarët marrin vendim për emërimin ose shkarkimin.
• Në regjistër: ndryshimi regjistrohet në ARBK. Deri atëherë, për palët e treta, regjistri tregon ende personin e vjetër.

Pas regjistrimit, përditësoni bankën dhe qasjen në EDI. Drejtori i vjetër nuk duhet të ketë më qasje në llogari. Procedura është te Ndryshimi i të dhënave në ARBK, dhe ana bankare te Llogaria bankare e biznesit.

Për pronarët#

Nëse jeni pronar i një biznesi të verifikuar në Kerko, ju ose një person i autorizuar mund ta menaxhoni profilin, p.sh. kontaktet, orarin dhe përshkrimin, dhe të shtoni anëtarë të ekipit. Mësoni më shumë për verifikimin.