Statuti i SH.P.K.-së: çka duhet të përmbajë

Kur dy shokë hapin një SH.P.K., statuti duket formalitet: shkarkohet modeli, plotësohen emrat dhe dorëzohet. Problemi shfaqet vite më vonë, kur njëri do të dalë, kur nuk pajtohen për një investim ose kur njëri ndërron jetë. Atëherë statuti është dokumenti që vendos.

Akti i themelimit dhe statuti#

Një SH.P.K. ka dy dokumente themelore:

• Akti i themelimit (për një pronar) ose marrëveshja e themelimit (për disa ortakë): kush e themelon, me sa kapital dhe me çfarë pjesësh.
• Statuti: si qeveriset shoqëria, si merren vendimet, kush e përfaqëson dhe çka ndodh me pjesët.

Të dy dorëzohen në ARBK gjatë regjistrimit. Hapat e plotë janë te Si të hapni një SH.P.K..

Elementet bazë të statutit#

Statuti duhet të përmbajë së paku:

• emrin dhe selinë e shoqërisë;
• veprimtaritë (shih Kodet NACE);
• kapitalin themeltar dhe pjesën e secilit ortak (shih Kapitali themeltar);
• organet e shoqërisë: kuvendi i ortakëve dhe drejtori ose drejtorët;
• mënyrën e marrjes së vendimeve dhe shumicat e nevojshme;
• përfaqësimin: kush nënshkruan në emër të shoqërisë dhe me çfarë kufizimesh;
• ndarjen e fitimit;
• rregullat për transferimin e pjesëve.

Klauzolat që ortakët shpesh i harrojnë#

Shitja e pjesëve dhe e drejta e parablerjes#

Nëse një ortak do t'i shesë pjesët, a duhet t'ua ofrojë së pari ortakëve të tjerë? Me çfarë çmimi? Pa këtë rregull, mund të gjendeni me një ortak të ri që nuk e njihni. Më shumë te Shitja e pjesëve të një SH.P.K.-je.

Vendimet e rëndësishme#

Me 50% dhe 50%, çdo mosmarrëveshje bllokon shoqërinë. Përcaktoni cilat vendime kërkojnë unanimitet (p.sh. shitja e pronës, kreditë mbi një shumë, hyrja e ortakut të ri) dhe si zgjidhet bllokimi: ndërmjetës, arbitrazh ose e drejta e njërit për të blerë pjesën e tjetrit.

Kufizimet e drejtorit#

Drejtori mund ta përfaqësojë shoqërinë pa kufi, përveç nëse statuti e kufizon. Shkruani deri në çfarë shume mund të nënshkruajë vetë dhe kur duhet miratimi i ortakëve. Shih Personat e autorizuar të biznesit.

Dalja dhe përjashtimi i ortakut#

Çka ndodh kur një ortak nuk punon më në shoqëri, nuk e fut kapitalin e premtuar ose konkurron me shoqërinë? Një rregull i qartë për daljen dhe vlerësimin e pjesës shmang gjyqet.

Trashëgimia#

Nëse një ortak ndërron jetë, pjesët i kalojnë trashëgimtarëve. Statuti mund të parashikojë që ortakët e tjerë t'i blejnë ato me çmim të drejtë, që shoqëria të mos bllokohet.

Ndarja e fitimit#

Fitimi zakonisht ndahet sipas pjesëve. Nëse njëri ortak punon me kohë të plotë e tjetri vetëm investon, kjo duhet zgjidhur me pagë për ortakun që punon, jo me ndarje të paqartë të fitimit.

Modeli i ARBK-së apo statut i përshtatur?#

Situata	Rekomandimi
Një pronar, biznes i vogël	Modeli standard zakonisht mjafton
Dy ortakë me pjesë të barabarta	Shtoni rregulla për bllokimin e vendimeve dhe daljen
Ortakë që nuk punojnë në shoqëri	Shtoni rregulla për pagat, fitimin dhe informimin
Investitor i jashtëm	Statut i përshtatur me jurist

Ndryshimi i statutit#

Statuti ndryshohet me vendim të kuvendit të ortakëve, me shumicën që e kërkon statuti, dhe dorëzohet në ARBK. Deri sa të regjistrohet, ndryshimi nuk vlen ndaj palëve të treta. Procedura shpjegohet te Ndryshimi i të dhënave në ARBK.

Pronarët dhe personat e autorizuar të çdo SH.P.K.-je mund t'i kontrolloni në Kerko.