Kontrolli tatimor i ATK-së: si të përgatiteni

Fjalët „vjen ATK-ja“ e shqetësojnë çdo pronar biznesi. Por një kontroll tatimor nuk është domosdoshmërisht problem. Për bizneset me dokumente në rregull, është kryesisht punë administrative. Problemet lindin kur dokumentet mungojnë ose nuk përputhen.

Llojet e kontrollit#

Lloji	Çka përfshin
Kontroll i kuponit fiskal në terren	Inspektorët vëzhgojnë a lëshohet kupon për çdo shitje; zakonisht pa njoftim
Kontroll në zyrë	ATK-ja kërkon dokumente ose sqarime për një deklaratë të caktuar
Kontroll i pjesshëm	Një tatim ose një periudhë e caktuar, p.sh. TVSH-ja e disa muajve
Kontroll i plotë	Të gjitha tatimet për një ose disa vjet
Kontroll para rimbursimit	Para kthimit të TVSH-së ose tatimit të paguar tepër

Pse zgjidhet një biznes#

ATK-ja përdor kryesisht analizën e rrezikut. Disa sinjale të zakonshme:

• shitje që nuk përputhen me blerjet, me numrin e punëtorëve ose me sektorin;
• deklarata zero muaj pas muaji ndërsa biznesi është aktiv;
• kërkesa të mëdha për rimbursim të TVSH-së;
• punëtorë me pagë minimale në sektorë ku pagat janë më të larta;
• fatura nga furnitorë të çregjistruar ose fiktivë;
• informacione nga bankat, dogana ose ankesa.

Të drejtat tuaja#

Gjatë kontrollit keni të drejtë:

• të njoftoheni për qëllimin, periudhën dhe tatimet që kontrollohen;
• të shihni identifikimin e inspektorëve;
• të përfaqësoheni nga kontabilisti ose këshilltari tatimor;
• të jepni sqarime dhe dokumente shtesë;
• të merrni raportin e kontrollit dhe të komentoni para vendimit;
• të ankoheni ndaj vendimit.

Dokumentet që kërkohen zakonisht#

• librat e shitjeve dhe blerjeve, të rakorduara me deklaratat e TVSH-së;
• faturat dhe kuponat fiskalë;
• pasqyrat bankare;
• kontratat e punës dhe listat e pagave (shih Kontrata e punës);
• kontratat e qirasë dhe dëshmitë e tatimit në burim (shih Tatimi në qira);
• inventari dhe lista e aseteve;
• pasqyrat financiare dhe deklarata vjetore.

Si të përgatiteni, para se të vijë kontrolli#

1. Ruajini dokumentet për gjithë afatin e parashkrimit, të renditura sipas muajve.
2. Rakordoni çdo muaj shitjet, bankën dhe deklaratat.
3. Mos paguani me para në dorë shuma të mëdha; pagesat bankare janë dëshmi.
4. Kontrolloni furnitorët para pagesave të mëdha. Fatura nga një biznes i çregjistruar mund t'ju kushtojë TVSH-në e zbritur dhe gjobë. Në Kerko shihet statusi i çdo biznesi. Shih Si ta verifikoni një biznes.
5. Lëshoni kupon për çdo shitje. Shih Fiskalizimi në Kosovë.
6. Klasifikoni shpenzimet si duhet. Shih Shpenzimet e zbritshme tatimore.

Gjatë kontrollit#

• Caktoni një person kontakti, zakonisht kontabilistin.
• Jepni atë që kërkohet, me shkrim dhe me listë dorëzimi.
• Mos jepni shpjegime me gojë që nuk mund t'i dëshmoni.
• Mbani shënime për çdo takim dhe kërkesë.

Pas kontrollit#

ATK-ja përgatit raportin dhe, nëse gjen diferenca, lëshon vendim për vlerësim me tatimin shtesë, kamatën dhe gjobat.

Nëse nuk pajtoheni:

1. ankesë në departamentin për ankesa të ATK-së, brenda afatit të shënuar në vendim;
2. nëse ankesa refuzohet, padi në gjykatë.

Afatet janë të shkurtra dhe të prera. Lexoni vendimin sapo ta merrni.

Korrigjimi vullnetar#

Nëse e zbuloni vetë një gabim në deklaratat e kaluara, korrigjimi para se të njoftoheni për kontroll zakonisht sjell gjoba më të ulëta. Flisni me kontabilistin. Shih Kur ju duhet kontabilist.