Kodet NACE: si t'i zgjidhni veprimtaritë

Kur regjistroni një biznes në ARBK, duhet të tregoni çka do të bëni. Kjo nuk shkruhet me fjalët tuaja, por me kode NACE, një klasifikim standard evropian i veprimtarive ekonomike. Zgjedhja duket si formalitet, por ndikon te licencat, tatimet dhe mënyra si ju gjejnë klientët.

Çka është një kod NACE

NACE është klasifikimi i veprimtarive ekonomike që përdoret në BE, dhe Kosova e përdor në versionin NACE Rev. 2. Çdo kod ka nivele, nga seksioni i përgjithshëm deri te klasa e ngushtë:

Seksioni I: Akomodimi dhe shërbimi i ushqimit
- 56: Shërbimet e ushqimit dhe pijeve
  - 56.10: Restorante dhe shërbime të lëvizshme të ushqimit

Në regjistrim zgjidhni kodet në nivelin më të detajuar që ofron formulari i ARBK-së.

Veprimtaria kryesore dhe ato dytësore

Veprimtaria kryesore është ajo nga e cila vjen pjesa më e madhe e të ardhurave. Ka vetëm një të tillë.
Veprimtaritë dytësore janë gjithçka tjetër që bëni. Një furrë buke (10.71) që ka edhe kafene mund ta regjistrojë kafenenë (56.30) si dytësore.

Veprimtaria kryesore ka më shumë peshë, sepse statistikat, disa rregulla sektoriale dhe mënyra si shfaqeni në kategori varen prej saj. Në Kerko, p.sh., biznesi shfaqet në kategoritë si Gastronomi & hoteleri ose Teknologji sipas veprimtarive të regjistruara.

Sa veprimtari t'i regjistroni?

Tundimi është t'i regjistroni njëzet veprimtari „për çdo rast“. Kjo zakonisht nuk ndihmon:

Disa veprimtari kërkojnë licencë ose leje. Nëse i regjistroni, dikush mund të pyesë ku është licenca. Shih Licencat dhe lejet e biznesit.
Partnerët dhe bankat e lexojnë listën. Një biznes që duket se bën gjithçka ngjall më shumë pyetje se një biznes me fokus të qartë.
Kategoria bëhet e paqartë. Klientët që kërkojnë sipas veprimtarisë ju gjejnë më lehtë kur lista është e saktë.

Rregulli praktik: regjistroni ato që i bëni tani dhe ato që planifikoni realisht në muajt në vijim. Të tjerat i shtoni kur t'ju duhen.

Si ta gjeni kodin e duhur

Filloni nga produkti ose shërbimi, jo nga emri i industrisë. „Shes telefona në dyqan“ çon te tregtia me pakicë (47.42), jo te telekomunikacioni.
Dalloni shitjen me shumicë nga ajo me pakicë. Shitja për biznese të tjera (46.xx) dhe shitja për konsumatorë (47.xx) janë kode të ndryshme.
Dalloni prodhimin nga shitja. Nëse e prodhoni vetë mobilien, kodi është te prodhimi (31.xx). Nëse e blini dhe e shisni, është te tregtia.
Shikoni si janë regjistruar bizneset e ngjashme. Kërkoni në Kerko disa konkurrentë dhe shikoni kodet e tyre.
Pyetni kontabilistin. Ai e di cilat kode kanë pasoja tatimore, p.sh. për regjimet e bizneseve të vogla.

Kur ndikon kodi te tatimet

Për bizneset e vogla, ligji mund të parashikojë norma të ndryshme sipas llojit të veprimtarisë, p.sh. tregti ose prodhim ndaj shërbimeve profesionale. Prandaj veprimtaria kryesore mund të ndikojë te norma që paguani. Kontrolloni rregullat aktuale me kontabilistin ose në ATK. Më shumë te NUI, numri fiskal dhe TVSH-ja.

Ndryshimi i veprimtarive

Veprimtaritë mund t'i shtoni, t'i hiqni ose ta ndryshoni veprimtarinë kryesore me një kërkesë në ARBK. Procedura shpjegohet te Ndryshimi i të dhënave në ARBK. Nëse biznesi juaj ka ndryshuar drejtim, mbajeni regjistrin të përditësuar, sepse është ajo që shohin të tjerët kur ju kontrollojnë.

Pyetje të shpeshta

Çka është kodi NACE?

Një kod standard evropian që përshkruan veprimtarinë ekonomike të biznesit, p.sh. 56.10 për restorante. Kosova përdor klasifikimin NACE Rev. 2 në regjistrimin e bizneseve.

Sa veprimtari mund të regjistroj?

Një veprimtari kryesore dhe disa dytësore. Regjistroni ato që i ushtroni realisht ose që planifikoni t'i ushtroni së shpejti, jo çdo gjë që mund të bëni ndonjëherë.

A mund t'i shtoj veprimtaritë më vonë?

Po, me një kërkesë për ndryshim në ARBK. Nëse veprimtaria e re kërkon licencë, duhet ta merrni edhe atë para se të filloni.

Ku i shoh veprimtaritë e një biznesi tjetër?

Në regjistrin e ARBK-së ose në profilin e biznesit në Kerko, ku shfaqen veprimtaria kryesore dhe ato dytësore.

Ky artikull është informues dhe nuk përbën këshillë ligjore apo tatimore. Kontrolloni listën aktuale të kodeve dhe kërkesat për licenca në ARBK dhe te institucionet përkatëse.