Kapitali themeltar i SH.P.K.-së: sa duhet?

Një nga pyetjet e para kur hapet një SH.P.K. është: sa para duhet të fus? Përgjigjja e shkurtër është se ligji nuk kërkon minimum. Përgjigjja më e gjatë është se kapitali ka pasoja për ndarjen e pronësisë, për besimin e bankave dhe për atë që ndodh kur shoqëria ka vështirësi.

Çka është kapitali themeltar#

Kapitali themeltar është shuma që ortakët e futin në shoqëri kur e themelojnë. Ai shënohet në aktin e themelimit dhe në ARBK, dhe përcakton pjesën e secilit ortak në shoqëri.

Shembull: dy ortakë themelojnë një SH.P.K. me kapital 10,000 €. Njëri fut 6,000 €, tjetri 4,000 €. Pjesët janë 60% dhe 40%, dhe sipas tyre ndahen fitimi dhe votat në kuvendin e ortakëve, përveç nëse statuti thotë ndryshe.

A ka kapital minimal#

Ligji aktual për shoqëritë tregtare nuk kërkon kapital minimal për SH.P.K. Kjo e bën hapjen e shoqërisë të lirë dhe të shpejtë. Shumë SH.P.K. regjistrohen me kapital simbolik, si 1 €, 100 € ose 1,000 €.

Ndryshe është te Shoqëria aksionare (SH.A.), ku ligji kërkon kapital minimal dukshëm më të lartë. Edhe disa veprimtari të licencuara, si bankat, sigurimet ose institucionet mikrofinanciare, kanë kërkesa të veçanta kapitali nga rregullatori.

Kapital simbolik apo kapital real?#

Kapitali simbolik ka përparësi: nuk i bllokoni paratë dhe shoqëria hapet menjëherë. Por ka edhe kufizime:

• Bankat dhe furnitorët e shohin kapitalin si shenjë serioziteti. Një shoqëri me 1 € kapital zor se merr kredi ose afat pagese pa garanci personale.
• Tenderat publikë shpesh kërkojnë qarkullim ose kapacitet financiar. Kapitali nuk e zëvendëson këtë, por ndihmon.
• Financimi i fillimit bëhet atëherë me hua nga ortakët, që duhet të dokumentohet me kontratë.

Kapitali real, që i mbulon kostot e para (pajisjet, depozitën, stokun), e bën bilancin më të shëndoshë dhe e lehtëson besimin e partnerëve.

Kontributi në para dhe në natyrë#

Kapitali mund të futet:

• në para, zakonisht me depozitë në llogarinë bankare të shoqërisë;
• në natyrë, p.sh. pajisje, automjet, softuer, pronë ose të drejta.

Kontributi në natyrë duhet të ketë vlerë reale. Nëse një ortak e fryn vlerën e pajisjeve të veta për të marrë pjesë më të madhe, ortakët e tjerë dëmtohen dhe ATK-ja mund ta kontestojë vlerën. Për vlera të mëdha, një vlerësim i pavarur është ide e mirë.

Kapitali dhe huaja nga ortakët#

Shumë ortakë e financojnë shoqërinë me hua në vend të kapitalit. Dallimi:

	Kapitali	Huaja nga ortaku
Ndikimi në pronësi	Po, përcakton pjesët	Jo
Kthimi	Vetëm me zvogëlim kapitali ose likuidim	Sipas kontratës së huasë
Në falimentim	Kthehet i fundit	Kreditor si të tjerët
Dokumentimi	Akti i themelimit, ARBK	Kontratë huaje

Huaja ka kuptim kur paratë do të kthehen. Por pa kontratë të shkruar, ATK-ja mund ta trajtojë si të ardhur ose si dividendë.

Ndryshimi i kapitalit#

Kapitali mund të rritet (ortakët fusin më shumë ose hyn ortak i ri) ose të zvogëlohet. Të dyja kërkojnë vendim të kuvendit të ortakëve, ndryshim të statutit ose aktit të themelimit dhe regjistrim në ARBK. Zvogëlimi ka edhe rregulla për mbrojtjen e kreditorëve. Hapat janë te Ndryshimi i të dhënave në ARBK dhe, për shitjen e pjesëve, te Shitja e pjesëve të një SH.P.K.-je.

Ku shihen pronarët e një shoqërie#

Pronarët dhe personat e autorizuar të një SH.P.K.-je janë publikë. Mund t'i kontrolloni në Kerko duke kërkuar emrin ose NUI-në e shoqërisë, ndërsa kapitali i regjistruar shënohet në ekstraktin e ARBK-së. Për hapjen hap pas hapi, shihni Si të hapni një SH.P.K. dhe Statuti i SH.P.K.-së.