Freelancer në Kosovë: regjistrimi dhe tatimet

Programerë, dizajnerë, përkthyes, marketerë dhe konsulentë: gjithnjë e më shumë njerëz në Kosovë punojnë për klientë në Gjermani, Zvicër, SHBA ose kudo tjetër. Shumë e nisin pa regjistrim, derisa banka pyet nga vijnë pagesat ose klienti kërkon faturë.

Pse t'ia vlejë regjistrimi#

• Faturat. Klientët seriozë, sidomos kompanitë, kërkojnë faturë nga një biznes i regjistruar.
• Banka. Pagesat e rregullta nga jashtë në llogari personale ngjallin pyetje. Me biznes të regjistruar, burimi i parave është i qartë.
• Pensioni dhe kredia. Të ardhurat e deklaruara llogariten kur aplikoni për kredi ose leasing.
• Mbrojtja. Nëse të ardhurat ndonjëherë kontrollohen, tatimi i prapambetur me gjoba e kamata kushton shumë më tepër se deklarimi i rregullt.

Forma: zakonisht Biznes Individual#

Për shumicën e freelancer-ëve, Biznesi Individual (B.I.) është zgjedhja e natyrshme: regjistrohet shpejt, ka pak administratë dhe nuk kërkon kapital. Hapat janë te Regjistrimi i biznesit individual.

SH.P.K.-ja ka kuptim nëse:

• punoni me ortakë ose punësoni njerëz;
• keni kontrata të mëdha ku përgjegjësia e kufizuar ka rëndësi;
• fitimi është mjaft i lartë që tatimi i korporatave i bën llogaritë më të mira.

Krahasimi i plotë është te Biznes individual apo SH.P.K.?.

Kujdes me kodin NACE. Zgjidhni atë që i përshtatet punës suaj, p.sh. programim kompjuterik (62.01), dizajn (74.10) ose përkthim (74.30). Shih Kodet NACE.

Tatimi mbi të ardhurat#

Si B.I. me qarkullim të vogël, zakonisht keni dy mundësi:

1. Regjimi i biznesit të vogël, me një përqindje mbi qarkullimin bruto, të deklaruar çdo tremujor. Nuk keni nevojë për kontabilitet të plotë, por paguani edhe kur shpenzimet janë të larta. Për shërbime profesionale norma zakonisht është më e lartë se për tregti ose prodhim.
2. Tatimi mbi fitimin real, pra të ardhurat minus shpenzimet e dokumentuara, me kontabilitet. Ka kuptim kur keni shpenzime të konsiderueshme.

Për freelancer-ët me pak shpenzime, regjimi i vogël është shpesh më i thjeshtë, por jo gjithmonë më i lirë. Bëni llogaritë me një kontabilist.

TVSH-ja dhe klientët e huaj#

Për shërbimet ndaj bizneseve jashtë Kosovës, TVSH-ja zakonisht tatohet aty ku është klienti, jo në Kosovë. Prandaj fatura juaj zakonisht nuk ka TVSH kosovare dhe shënon arsyen.

Megjithatë:

• rregullat dallojnë kur klienti është person fizik dhe jo biznes;
• disa shërbime kanë rregulla të veçanta;
• duhet ta ndiqni qarkullimin në raport me pragun e regjistrimit për TVSH.

Bazat janë te NUI, numri fiskal dhe TVSH-ja, dhe çka duhet të ketë fatura te Fatura: çka duhet të përmbajë.

Pagesat nga jashtë#

• Hapni llogari bankare në emër të biznesit. Shih Llogaria bankare e biznesit.
• Pyetni bankën për tarifat e transfereve ndërkombëtare dhe për kursin e këmbimit, nëse paguheni në dollarë ose franga.
• Nëse përdorni platforma pagesash, tërhiqni paratë në llogarinë e biznesit dhe ruani raportet si dëshmi.
• Për çdo pagesë lëshoni faturë.

Kontrata me klientin#

Edhe për projekte të vogla, një kontratë ose marrëveshje me shkrim duhet të përcaktojë: fushën e punës, afatet, çmimin, monedhën, afatin e pagesës dhe të drejtat mbi punën (kush e zotëron kodin, dizajnin ose tekstin).

Profili juaj#

Klientët e huaj shpesh kontrollojnë nëse jeni biznes real. Një profil i verifikuar në Kerko, me përshkrim, kontakte dhe veprimtari, i jep besueshmëri emrit tuaj. Verifikoni biznesin tuaj.