Regjistrimi i biznesit individual në Kosovë

Biznesi Individual (B.I.) është forma më e përhapur e biznesit në Kosovë, me mbi 169,000 subjekte në të dhënat e ARBK-së që i përdor Kerko. Regjistrimi është i thjeshtë, por ia vlen të dini paraprakisht çka ju pret.

Para se të vendosni, lexoni Biznes Individual apo SH.P.K.?. Te B.I. përgjigjeni personalisht për borxhet e biznesit.

Kush mund të regjistrojë B.I.?#

Çdo person fizik me zotësi të plotë për të vepruar. B.I. ka vetëm një pronar; nëse doni të filloni me partner, shikoni ortakëritë ose SH.P.K.-në.

Hapi 1: Zgjidhni emrin#

Emri i biznesit duhet të jetë i dallueshëm nga emrat e bizneseve që ekzistojnë tashmë në regjistër. Shumë B.I. përdorin emrin e pronarit (p.sh. „Arben Krasniqi B.I.“) ose një emër tregtar.

Këshillë: para se të aplikoni, kërkoni emrin në Kerko për të parë nëse ekziston diçka e ngjashme. Kjo nuk e zëvendëson kontrollin zyrtar të ARBK-së, por ju kursen kohë.

Hapi 2: Zgjidhni veprimtaritë (kodet NACE)#

Çdo biznes regjistrohet me një veprimtari kryesore dhe mund të ketë veprimtari dytësore, të shprehura me kodet NACE. Zgjidhni ato që i përshkruajnë saktë punët që do të bëni, sepse disa veprimtari kërkojnë leje ose licenca shtesë (p.sh. farmacitë, transporti, sigurimi privat), dhe veprimtaria ndikon edhe në trajtimin tatimor.

Hapi 3: Përgatitni dokumentet#

Për një B.I. zakonisht nevojiten:

• kërkesa për regjistrim (formulari i ARBK-së);
• dokumenti i identifikimit i pronarit (letërnjoftimi ose pasaporta);
• adresa e biznesit dhe të dhënat kontaktuese;
• veprimtaritë e zgjedhura;
• nëse biznesi përfaqësohet nga dikush tjetër, autorizimi përkatës.

Lista e saktë mund të ndryshojë, prandaj kontrolloni kërkesat aktuale në faqen e ARBK-së (arbk.rks-gov.net) para se të shkoni.

Hapi 4: Aplikoni në ARBK#

Aplikimi bëhet në zyrat e ARBK-së, që ofrojnë shërbime regjistrimi nëpër komunat e Kosovës, ose online, aty ku ARBK-ja e ofron këtë mundësi për formën tuaj. Regjistrimi i biznesit në ARBK zakonisht përfundon brenda pak ditësh pune.

Hapi 5: Merrni certifikatën dhe NUI-në#

Pas regjistrimit merrni certifikatën e regjistrimit të biznesit dhe Numrin Unik Identifikues (NUI). Te bizneset e reja, NUI-ja përdoret edhe si numër fiskal për ATK-në, prandaj nuk keni nevojë për një regjistrim të veçantë fiskal. Më shumë te NUI, numri fiskal dhe TVSH-ja.

Pas regjistrimit: çka mos të harroni#

• Llogari bankare biznesi: ndani paratë e biznesit nga ato personale, edhe pse ligjërisht jeni i njëjti person.
• Deklarimet tatimore: edhe kur nuk keni qarkullim, deklarimet periodike në ATK zakonisht duhet të dorëzohen.
• Punëtorët: nëse punësoni, duhet t'i deklaroni dhe të paguani tatimin në paga dhe kontributet pensionale (5% nga punëdhënësi + 5% nga punëtori).
• Arka fiskale / fiskalizimi: nëse u shitni konsumatorëve fundorë, zakonisht keni obligim fiskalizimi sipas rregullave të ATK-së.
• Lejet komunale: disa veprimtari kërkojnë leje nga komuna ku veproni.

Kur keni nevojë ta ndryshoni formën?#

Nëse biznesi rritet, merrni partner ose rreziqet financiare shtohen, shumë pronarë themelojnë një SH.P.K. dhe e mbyllin ose e lënë pasiv B.I.-në. Si mbyllet një biznes shpjegohet te Statuset e biznesit dhe mbyllja.

Pasi të jeni i regjistruar#

Biznesi juaj do të shfaqet në të dhënat publike të ARBK-së dhe rrjedhimisht edhe në Kerko. Mund ta verifikoni profilin tuaj për të shtuar kontaktet, orarin dhe përshkrimin, që klientët t'ju gjejnë më lehtë.