Regjistrimi i OJQ-së në Kosovë: hapat

Jo çdo organizatë krijohet për fitim. Klubet sportive, shoqatat e fermerëve, organizatat mjedisore, grupet kulturore dhe fondacionet bamirëse në Kosovë janë organizata joqeveritare (OJQ). Ato kanë rregulla të ndryshme nga bizneset, dhe regjistrohen në një vend tjetër.

OJQ apo biznes?#

	OJQ	Biznes (B.I., SH.P.K.)
Qëllimi	Interes i anëtarëve ose publik	Fitim për pronarët
Regjistrimi	Departamenti për OJQ në ministri	ARBK
Shpërndarja e fitimit	E ndaluar	Lejohet
Financimi	Donacione, grante, anëtarësi, veprimtari ekonomike	Shitje, investime
Pronarët	Nuk ka pronarë	Pronarë ose ortakë

Nëse qëllimi kryesor është të fitoni nga shitja e shërbimeve, forma e duhur është biznesi. Shih Forma ligjore e biznesit. Kosova ka edhe formën e ndërmarrjes shoqërore, që bashkon veprimtarinë ekonomike me qëllimin social.

Shoqatë apo fondacion?#

• Shoqata është organizatë e anëtarëve, e themeluar nga së paku tre persona. Anëtarët vendosin në kuvend.
• Fondacioni është pasuri e dedikuar një qëllimi, i themeluar nga një ose më shumë persona. Nuk ka anëtarë; qeveriset nga një bord.

Shumica e OJQ-ve të reja janë shoqata.

Dokumentet për regjistrim#

1. Aktthemelimi, me emrat e themeluesve, qëllimin dhe selinë.
2. Statuti, që përcakton:
   • emrin dhe selinë;
   • qëllimet dhe veprimtaritë;
   • organet (kuvendi, bordi, drejtori ekzekutiv) dhe si zgjidhen;
   • anëtarësimin, për shoqatat;
   • financimin dhe përdorimin e pasurisë;
   • çka ndodh me pasurinë kur organizata shuhet.
3. Kërkesa për regjistrim në formularin e ministrisë.
4. Dokumentet e identifikimit të themeluesve dhe të përfaqësuesit të autorizuar.

Procedura#

1. Mbani mbledhjen themeluese dhe nënshkruani aktthemelimin e statutin.
2. Dorëzoni kërkesën në departamentin përgjegjës për regjistrimin e OJQ-ve, në ministri ose online kur ofrohet.
3. Pas aprovimit merrni certifikatën e regjistrimit dhe numrin e OJQ-së.
4. Regjistrohuni në ATK për numër fiskal, sidomos nëse do të keni punëtorë ose veprimtari ekonomike.
5. Hapni llogari bankare në emër të organizatës. Shih Llogaria bankare e biznesit.

Statusi i përfitimit publik#

OJQ-të që punojnë për interes të përgjithshëm, si arsimi, shëndetësia, kultura, mjedisi, ndihma sociale ose të drejtat e njeriut, mund të aplikojnë për statusin e përfitimit publik. Ai sjell:

• lehtësime tatimore për organizatën;
• zbritje tatimore për donatorët, brenda kufijve ligjorë (shih Shpenzimet e zbritshme tatimore);
• qasje më të lehtë në disa fonde publike.

Në këmbim, organizata dorëzon raport vjetor për veprimtarinë dhe financat.

Tatimet dhe punëtorët#

OJQ-ja nuk është e liruar automatikisht nga çdo tatim:

• për punëtorët vlejnë kontratat, tatimi në paga dhe kontributet si për çdo punëdhënës. Shih Tatimi në paga dhe kontributet;
• veprimtaria ekonomike mund të tatohet dhe, mbi pragun, kërkon regjistrim për TVSH;
• qiraja që i paguan një personi fizik ka tatim në burim. Shih Tatimi në qira.

Raportimi dhe transparenca#

Donatorët dhe grantdhënësit kërkojnë transparencë: raporte financiare, auditim për projekte të mëdha dhe të dhëna të sakta për përfaqësuesit. Mbani statutin, bordin dhe përfaqësuesit e përditësuar në regjistër, ashtu siç bizneset i mbajnë të dhënat në ARBK.

Në Kerko mund të shihni organizatat dhe shoqatat e regjistruara sipas komunës.