Ortakëria e përgjithshme dhe e kufizuar

Ortakëritë janë forma e vjetër dhe e thjeshtë e bashkëpunimit në biznes: dy ose më shumë persona bashkojnë punën dhe paratë. Në të dhënat e ARBK-së në Kerko ka rreth 4,341 ortakëri të përgjithshme dhe vetëm 109 ortakëri të kufizuara, shumë më pak se 60,000 SH.P.K.-të. Ja pse.

Ortakëria e Përgjithshme (O.P.)#

Një O.P. themelohet nga dy ose më shumë ortakë (persona fizikë ose juridikë) që bëjnë biznes së bashku.

Karakteristika kryesore:

• Përgjegjësi e pakufizuar dhe solidare. Çdo ortak përgjigjet me gjithë pasurinë personale për të gjitha detyrimet e ortakërisë, jo vetëm për „pjesën e vet“. Nëse ortakëria i ka borxh bankës 50,000 €, banka mund t'ia kërkojë shumën e plotë cilitdo ortak.
• Çdo ortak zakonisht mund ta angazhojë ortakërinë. Një kontratë e nënshkruar nga një ortak mund t'i obligojë të gjithë, përveç nëse marrëveshja dhe regjistrimi e kufizojnë këtë.
• Marrëveshja e ortakërisë është dokumenti kyç: kontributet, ndarja e fitimit, vendimmarrja, largimi i një ortaku.
• Tatimi: fitimi zakonisht u atribuohet ortakëve dhe tatohet sipas rregullave të ATK-së për ortakëritë.

Kur ka kuptim: ortakë që i besojnë plotësisht njëri-tjetrit, me rrezik të ulët financiar, p.sh. dy profesionistë që ndajnë një zyrë, ose një biznes familjar i vogël.

Ortakëria e Kufizuar (O.K.)#

Një O.K. ka dy lloje ortakësh:

• të paktën një ortak të përgjithshëm, që e drejton biznesin dhe përgjigjet pa kufizim;
• të paktën një ortak të kufizuar, që kontribuon me kapital dhe rrezikon vetëm kontributin e vet.

Ortaku i kufizuar zakonisht nuk merr pjesë në menaxhimin e përditshëm. Nëse fillon ta drejtojë biznesin si ortak i përgjithshëm, mund ta humbë mbrojtjen e përgjegjësisë së kufizuar.

Kur ka kuptim: kur dikush do të investojë para në biznesin e dikujt tjetër pa u përfshirë në menaxhim dhe pa rrezikuar më shumë se investimi, p.sh. një investitor familjar që financon një ortak aktiv.

Krahasim me SH.P.K.-në#

	O.P.	O.K.	SH.P.K.
Numri minimal i pronarëve	2	2 (1 i përgjithshëm + 1 i kufizuar)	1
Përgjegjësia	E pakufizuar për të gjithë	E pakufizuar për ortakët e përgjithshëm	E kufizuar për të gjithë
Kush e drejton	Ortakët	Ortakët e përgjithshëm	Personat e autorizuar
Sa e përhapur në Kosovë	~4,300	~110	~60,000

Pse ortakëritë janë më të rralla?#

Sepse SH.P.K.-ja jep mbrojtje më të mirë me pak administratë shtesë. Një SH.P.K. me dy pronarë dhe me një marrëveshje të mirë mes tyre arrin gjithçka që arrin një O.P., por pa rrezikuar shtëpinë e secilit ortak. Prandaj, për shumicën e partnerëve të rinj, SH.P.K.-ja është zgjedhja më e sigurt.

Ortakëritë mbeten të dobishme kur partnerët duan thjeshtësi maksimale dhe rreziku është i ulët, ose kur struktura specifike e O.K.-së (investitor pasiv + menaxher aktiv) përputhet saktë me situatën.

Nëse vendosni për ortakëri#

1. Shkruani marrëveshjen e ortakërisë me kujdes: kontributet, fitimi, vendimet, largimi, vdekja ose paaftësia e një ortaku.
2. Kufizoni autorizimet: kush mund të nënshkruajë çka, dhe regjistrojeni këtë aty ku ligji e lejon.
3. Regjistrohuni në ARBK me dokumentet e identifikimit të ortakëve dhe marrëveshjen.

Për krahasimin e të gjitha formave, shih Format ligjore të biznesit në Kosovë. Mund të shfletoni edhe ortakëritë e përgjithshme dhe ortakëritë e kufizuara të regjistruara në Kerko.