Emri i biznesit: si ta zgjidhni në Kosovë

Emri është gjëja e parë që klientët shohin, dhe ndër të parat që ARBK-ja kontrollon kur aplikoni. Një emër i zgjedhur me nxitim mund të refuzohet, mund të ngatërrohet me një biznes tjetër ose mund t'ju kushtojë një ndryshim të shtrenjtë më vonë.

Emri zyrtar dhe emri tregtar#

Çdo biznes në Kosovë ka një emër zyrtar, siç është i regjistruar në ARBK. Ai përfshin edhe formën ligjore:

• „Arta Krasniqi B.I.“: një Biznes Individual;
• „Dardania Tech SH.P.K.“: një shoqëri me përgjegjësi të kufizuar.

Shumë biznese përdorin edhe një emër tregtar, pra emrin me të cilin i njeh tregu, p.sh. një restorant i quajtur „Te Lisi“ që zyrtarisht është „Hoti Gastro SH.P.K.“. Edhe emri tregtar regjistrohet në ARBK, dhe në profilin e biznesit në Kerko shfaqen të dy.

Pse ka rëndësi? Në kontrata, fatura dhe dokumente bankare përdoret emri zyrtar. Nëse klienti ju njeh vetëm me emrin tregtar, ai duhet të gjejë lehtë edhe emrin zyrtar, përndryshe verifikimi bëhet i vështirë. Më shumë për këtë te Si ta verifikoni një biznes.

Rregullat bazë#

ARBK-ja zakonisht refuzon emrat që:

• janë të njëjtë ose shumë të ngjashëm me emrin e një biznesi ekzistues;
• mashtrojnë për veprimtarinë ose madhësinë, p.sh. fjalët „bankë“, „sigurime“ ose „universitet“ pa licencën përkatëse;
• përdorin emra shtetërorë ose simbole zyrtare pa leje, p.sh. „Kosova“ në mënyrë që sugjeron lidhje me institucionet;
• janë fyese ose në kundërshtim me moralin publik.

Formën ligjore (B.I., SH.P.K., SH.A. etj.) nuk mund ta zgjidhni lirshëm në emër. Ajo duhet të përputhet me formën në të cilën regjistroheni. Për dallimet shih Format ligjore të biznesit.

Si ta kontrolloni nëse emri është i lirë#

1. Kërkoni emrin në Kerko, si emër zyrtar ashtu edhe emër tregtar. Kerko kërkon edhe në bizneset e mbyllura, që ju ndihmon të shmangni ngatërresat.
2. Kontrolloni variantet: me dhe pa hapësira, me „ç“ dhe „c“, në shqip dhe në anglisht. „Kosova Food“ dhe „KosovaFood“ me gjasë konsiderohen shumë të ngjashme.
3. Kontrolloni në regjistrin e ARBK-së, që është burimi zyrtar.
4. Kontrolloni markat tregtare. Një emër i lirë në ARBK mund të jetë ende markë e mbrojtur e dikujt tjetër. Shih Regjistrimi i markës tregtare.
5. Kontrolloni domenin dhe rrjetet sociale. Nëse emri.com ose @emri janë të zëna, mendohuni mirë para se ta zgjidhni.

Si të zgjidhni një emër të mirë#

• I shkurtër dhe i lehtë për t'u shqiptuar në telefon. Nëse duhet ta shkruani shkronjë për shkronjë, klientët do ta gabojnë.
• Pa lidhje të ngushtë me një produkt të vetëm. „Laptop Servisi“ bëhet problem kur filloni të shisni edhe telefona.
• Pa emrin e një qyteti, përveç nëse biznesi do të mbetet lokal.
• I kërkueshëm. Emrat shumë të përgjithshëm („Biznesi“, „Shërbime“) nuk dallohen në kërkim.
• I përdorshëm në dy gjuhë, nëse synoni klientë nga diaspora ose nga jashtë.

Ndryshimi i emrit më vonë#

Emri mund të ndryshohet me një kërkesë në ARBK. Për SH.P.K. zakonisht nevojitet edhe një vendim i pronarëve. Procedura shpjegohet te Ndryshimi i të dhënave në ARBK.

Kostoja e vërtetë nuk është procedura në ARBK, por gjithçka tjetër që duhet përditësuar: vula, faturat, tabela, faqja e internetit, llogaria bankare, kontratat me furnitorët dhe profili juaj online. Prandaj ia vlen ta zgjidhni emrin mirë që në fillim.

Pas regjistrimit#

Pasi emri të regjistrohet, sigurohuni që klientët ta gjejnë saktë. Verifikoni biznesin tuaj në Kerko që profili të tregojë emrin tregtar, kontaktet dhe përshkrimin që keni zgjedhur ju.